harici haber

İran’ın dolar alternatifleri

İran’ın kendisine uygulanan ekonomik ambargoları delip, doların dışında alternatif yollar araması bu aralar batılı ajanslara haber konusu oluyor sıkça.

Siyasilerin açıklamalarına göre İran’ın nükleer bir güç olursa, başka ülkeleri onlara özenebilirmiş. Haberler bu şekilde yazılıyor.

Bizce mesele o kadar basit değil, bu haberleri yazdıranların aslında çekindikleri başka noktalar var.

Reuters’ın yayınlandığı bir analize göre İran bir yıllık buğday ihtiyacını bir ay içerisinde satın almış, kendisine uygulanan ambargolar yüzünden şu an bütün bu alışverişleri Türkiye bankaları üzerinden gerçekleştiriyor. Batının İran’a uyguladığı ambargolar içerisinde “gıda ambargosu” yok ancak kaçınılmaz olarak burada şöyle bir problem çıkıyor ortaya: İran ile iş yapan bütün Avrupa ve ABD bankaları bu boykoto dahil edildi, ve İran uluslararası bankacılık sisteminin dışında bırakıldı.

Dolayısıyla İran’a aslında gıda ambargosu da uygulamak istiyorlar.

İran duruma göre Euro veya altın kullanıyor ödemelerini yapmak için. Bütün bu ambargolar İran’daki ekonomi için kötü sinyaller veriyor ve enflasyon yükseliyor ancak Batılı haber ajanslarının haber olarak geçtiği ancak tam olarak analizini yapmadığı bir nokta var.

Bu ambargolar bir işe yaramıyor ve İran bir şekilde “alternatif” güzergahları bulup kullanabiliyor.

Tıpkı İran’ın nükleer silah yapmamasını isterlerken, “civardaki ülkeler de İran’a özenebilir” diyorlar ya işte belki de İran, global finans ağlarına alternatif yollar bulduğu için bile “civarındaki ülkelere” ilham verebilir.

“Dolar dışında ticaret yapılınca bal gibi oluyormuş” düşüncesi ABD’deki derin finans yapılarının uykusunu kaçırabilir.

İran’ın bu dolara alternatif arama uğraşılarına Hindistan’ın destek vermesi ilginç. Zira Hindistan her daim İsrail ve ABD’nin yanında yer aldı ama demek ki, ekonomik çıkar her şeyden önde gidiyor. Belki de Hindistan artık yüzyıllar süren Anglo-Sakson hegemonyasına dur demek için kolları sıvamış olabilir, eğer romantik olarak ifade edebileceksek.

Belki de bu İran’ın “ambargo delme”  metodları tüm dünyada kalkınmakta olan ülkelere model olabilir ve tüm dünya ekonomileri gerçek anlamda doların kıskacında kurtulup gerçek anlamda liberalleşebilir.

Reuters’in bu konuyla ilgili yayınlanan son analizinde ısrarla “Türkiye’nin yardım eli” vurgusu yapılıyor. İran’lı yetkililer tebessümle “Bize ödeme yapılmıyor ama fark etmez, bizim yerimize Türkiye’ye yapılıyor” diyor.

Kelimenin en basit anlamıyla böylesi bir güven Avrupa ülkelerinin anlayamayacağı bir şeydir. Belki de gizliden bize de ayrıca baskılar gelecek, İran’ın bankacılık anlamındaki “ortağı” olmamızın bedeli ödetilecek.

Bütün bunların önemi şu, böylesi ekonomik savaşların ideolojilerin dışına taşınması gerek, böylece ekonomi gerçek anlamda liberalleşiversin, kendi mecrasından akıp gitsin.

Dolar imparatorluğu dünyada her yere uzanmışken bu zor gözüküyor.

Sırf İsrail öyle istiyor diye pek çok Avrupa ülkesi İran ile ticari ilişkilerini askıya alıyor bir anlamda. Bir yandan da, İspanya ve Portekiz ekonomileri turuncu alarmın ötesine geçti, kırmızı alarm veriyor. Portekiz polisi kemer sıkma politikalarını eleştiren gençleri yerlerde sürükleyip copluyor.

Avrupa ekonomisi bu haldeyken herhalde ülkelerin ekonomi bakanlarının duymak isteyecekleri son şey, ispatlanmamış bir “nükleer İran” tehdidi.

Bu yüzden İran’ın alternatif ekonomi güzergahları açma girişimleri sadece ekonomistleri değil, siyasileri de ilgilendiren bir konu.

İster misiniz, Hindistan ekonomik anlamda İran’a destek verip, Batının ambargo baskısına kulak asmasın, ve Pakistan zaten olası bir askeri müdahalede İran’ın yanında olduklarının sözünü tutsun, iki “ezeli” düşman sırf İran meselesi üzerinden birbirlerine yaklaşsınlar?

Kulağa uzak gelen böyle bir ihtimal bile en azından telaffuz edildiğine göre, dünya ekonomisinin “global çetelerin” borusunun akordu bozulmuş demektir artık.

Barış Tarımcıoğlu

Yazan - Mar 24 2012. Kategori Orta-Doğu. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

Yorum yaz

HariciHaber.com Arşiv Taraması

Foto Galeri

gig_g=1
Giriş | Tasarım Gabfire themes